Այսօր ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, Պաշտպանության նախարար, Ազգային ժողովի փոխնախագահ Սուրեն Պապիկյանը, Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանը և Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Մխիթար Հայրապետյանը այցելել են Երևանի պետական համալսարան (ԵՊՀ)՝ ծանոթանալու նոր գերհամակարգչային կենտրոնի գործունեությանը։
ԵՊՀ ռեկտոր Հովհաննես Հովհաննիսյանը ներկայացրել է կենտրոնի ստեղծման գործընթացը։ Ըստ նրա՝ Կառավարության կողմից ֆինանսավորվող «Գիտահետազոտական կազմակերպությունները ժամանակակից արժեքավոր սարքավորումներով վերազինման և համատեղ օգտագործման գիտական սարքավորումների կենտրոնների ստեղծում» ծրագրի շրջանակում ԵՊՀ-ին 2024 թվականին հատկացվել է 3,4 մլրդ դրամ՝ նոր գերհամակարգչային կենտրոն ստեղծելու համար։
Կենտրոնի հիմնական հզորությունը գերհամակարգչն է, որը համալրված է 64 NVIDIA H100 հաշվողական քարտերով։ Գերհամակարգչի լիարժեք գործարկումն ապահովելու և դրա արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով 2025 թվականին կրճատվել է ևս 1,17 մլրդ դրամ՝ տվյալների մշակման կենտրոնի մրցունակությունը բարձրացնելու համար։ Գերհամակարգչի տեղակայման և փորձարկման գործընթացը, որը տևել է մոտ երկու տարի, ավարտվել է հաջողությամբ։
Այս բացառիկ հաշվարկային հզորություն ունեցող գիտական ենթակառուցվածքը հիմնարար նշանակություն ունի Հայաստանի արհեստական բանականության և բարձրարտադրողական հաշվարկների ոլորտներում կարողությունները զարգացնելու համար։ Այն կխթանի գիտական հետազոտությունները, նորարարական ծրագրերի իրականացումը և կրթական գործընթացների արդիականացումը։
Գերհամակարգչի հիմնական օգտատերերն են լինելու մեքենայական ուսուցմամբ և արհեստական բանականությամբ զբաղվող հետազոտական խմբերը։ Այն հասանելի կլինի նաև հարակից ոլորտների գիտական խմբերին՝ հաշվարկային ֆիզիկայի, նյութագիտության, հաշվարկային քիմիայի, առողջապահության և կենսաբժշկական հետազոտությունների, կլիմայի մոդելավորման, ռոբոտատեխնիկայի և ինքնավար համակարգերի ոլորտներում։
Վարչապետին ներկայացվել է, որ 2018 թվականից սկսած՝ ՀՀ Կառավարության կողմից գիտության ոլորտի պետական ֆինանսավորումը աճել է շուրջ եռակի։
Այցի ընթացքում վարչապետը ծանոթացել է նաև ԵՊՀ Սարգիս և Մարի Իզմիրլյանների անվան գրադարանի նախասրահի վերանորոգման աշխատանքներին։ Գրադարանի առաջին հարկի նախասրահը հիմնանորոգվում է, արդիականացվում է լուսավորության համակարգը և տեղադրվում ապակեպատ տանիք՝ ստեղծելով նորարարական միջավայր։
