Որպես լրագրող, ես հաճախ զարմանում եմ ֆեյսբուքի ալգորիթմի կողմից առաջարկվող գովազդային բովանդակության վերաբերյալ։ Իմ հոսքում հաճախ հայտնվում է «Իքմ»-ի հերթական գովազդային հոլովակը, որը, թեև տևում է ընդամենը 10-15 վայրկյան, բավարար է, որպեսզի ես պատկերացնեմ դրա մանիպուլյացիոն բնույթը և անցնեմ դրանից։
Այս անգամ ես որոշեցի լսել ամբողջությամբ։ Ինչպես սպասվում էր, «Իքմ»-ը ներկայացնում էր Ռուսաստանի կողմից Հայաստանում իրականացվող «հիբրիդային հարձակում»։ Փաստը ներկայացվում էր ոչ թե որպես լուր, այլ որպես «Իքմ»-ի մեկնաբանություն՝ լրացված մտացածին վերլուծությամբ։
Օրինակ, խոսվում էր ռուսական անձնագրերով ադրբեջանցիների այցերի մասին և հավելվում, որ դա ռուսական սադրանք է, որը նպատակ ունի սերմանել անվստահություն։ Այսպիսով, իշխանության նկատմամբ անվստահություն սերմանելու փաստարկ է դառնում ինքնին այն փաստը, որ ռուսական կողմը կարող է իր քաղաքացիներին թույլ տալ այցելել Հայաստան։
Իրականում, Իլհամ Ալիևի «ոչ թե տանկերով, այլ ավտոմեքենաներով Երևան մուտք գործելու» մասին ելույթից հետո արդեն մի քանի նման դեպք է գրանցվել, որը պաշտոնապես ներկայացվել է որպես երկու երկրների միջև խաղաղության դրսևորում։ Սակայն, երբ հասարակության շրջանում սկսվեց կասկածի ալիք՝ թե՛ այսպիսի այցեր թույլ տալու, թե՛ դրանք քարոզչական նպատակով օգտագործելու առումով, «Իքմ»-ը որոշեց վերափոխել այցի մեկնաբանությունը և ներկայացրեց այն որպես ռուսական կողմից կազմակերպված հիբրիդային գործողություն։ Նույն ճանապարհով են ներկայացվել նաև ԱԱԾ-ի դարբասի վրա «մոլոտովի կոկտեյլ» նետելու դեպքը, որը պաշտոնապես կապված էր անձնական խնդիրների հետ։
Այս տեսանյութի վերաբերյալ ֆեյսբուքյան օգտատերերից մեկը գրել էր․ «Ողջ տեսանյութը հիմնված է բացառապես ենթադրությունների, կարծիքների և վարկածների վրա, զուրկ է փաստական հիմնավորումներից, բայց վստահ ձայնով ներկայացվում է որպես ռուսաստանյան հիբրիդային գործիք»։ Այո, դա հենց դասական մանիպուլյացիա է, որը, ինչպես պնդում են աղբյուրները, ֆինանսավորվում է Եվրամիության կողմից։
ԵՄ-ի ֆինանսավորումը, որը նախատեսված է իբրև թե ապատեղեկատվության կանխարգելման և կիբեռանվտանգության ամրապնդման համար, փաստորեն ստեղծում է հենց ապատեղեկատվություն։ Այս գործիքը, որը մոդելավորվել է Մոլդովայի փորձի հիման վրա, իբրև թե պետք է պաշտպանի Եվրամիության անվտանգությունը, սակայն իրականում հանդես է գալիս որպես ապօրինի և հակաժողովրդավարական միջոց։
Այս համատեքստում նշանակություն ունի նաև Վրաստանում տեղի ունեցածը։ Լրտեսության մեղադրանքով կալանավորվել է «Կովկասի մարդու իրավունքների ինստիտուտի» հիմնադիր Իրակլի Չիխլաձեն, որը հայտնի է իր արևմտյան գրանտներով ֆինանսավորվող գործունեությամբ։ Նախկինում նման հիմնավորումով կալանավորվել էր նաև «Եվրասիա ինստիտուտի» հիմնադիր Գուլբաաթ Ռցխիլաձեն։ Այս իրադարձությունները վկայում են այն մասին, որ Վրաստանի անվտանգության ծառայությունը աստիճանաբար մաքրում է իր տարածքը արևմտյան ֆինանսավորման շահառուներից։
Այսպիսով, ԵՄ-ի կողմից ֆինանսավորվող ծրագրերը, որոնք պետք է պաշտպանեն Եվրոպան ռուսական սպառնալիքից, իրականում կարող են դառնալ ապատեղեկատվության և մանիպուլյացիայի գործիքներ՝ ոչ միայն Հայաստանում, այլև նմանատիպ հայացքներ ունեցող այլ երկրներում։
