Իմ վերլուծության համաձայն, Նիկոլ Փաշինյանի եւ Նիկոլենցի Քոչարյանի հանրային ելույթներում եւ քարոզչական թեզերում առկա հիմնարար խնդիրը ոչ թե քաղաքական մրցակցության կամ հակառակորդների մասին է, այլ նրանց սեփական քաղաքական մտածողության եւ իրականության ընկալման խորքային թերությունն է։ Նրանք ցույց են տալիս, որ ոչ միայն երկիրը եւ պետությունը կառավարելուց, այլեւ նախընտրական քարոզչությունն ու ընտրությունները կազմակերպելու հարցում էլ ունեն սահմանափակ եւ սխալմունքային պատկերացումներ։
Այս անտեղյացության ամենակարճ եւ ամենաակնառու դրսեւորումը նրանց հակառակորդներին «միջոցներ» համարելն է։ Նրանք իրենց մտածողության մեջ Սամվել Կարապետյանին, Ռոբերտ Քոչարյանին, Գագիկ Ծառուկյանին եւ Էդմոն Մարուքյանին դիտարկում են որպես պարզապես այնպիսի անձանց, ովքեր կարելի է փոխարինել։ Սա ցույց է տալիս, որ նրանք չեն հասկանում քաղաքական համակարգի հիմնարար օրինաչափությունը։ Եթե այսօր իշխանության գագաթնակետում Սամվելն ու Ռոբերտը չլինեին, նրանց տեղը կզբաղեցնեին ուրիշ սամվելներ եւ ուրիշ ռոբերտներ, որոնք նույնպես կօգտվեին իրենց դիրքերից՝ երկիրը նրանցից ազատելու համար։
Այս մոտեցումը ոչ միայն քաղաքական մրցակցության մասին է, այլեւ իրենց նկատմամբ ձեւավորված ներհասարակական վերաբերմունքի մասին է։ Նրանք չեն հասկանում, որ իրենց դեմ ձեւավորված անվստահության եւ ատելության հիմնական պատճառը ոչ թե իրենց հակառակորդներն են, այլ նրանք եւ նրանց ութնամյա կառավարումը։ Նրանք չեն կարողացել կառուցել այնպիսի հարաբերություններ, որոնք կդիմացեին իրենց հեռանալուց հետո առաջանալիք քաղաքական փոփոխություններին։
Սակայն ամենաուտեղի խնդիրը այն է, որ նրանք չեն ընդունում, թե իրենց հեռանալու կամ մնալու հարցը այլեւս իրենցից չի կախված։ Այն կախված է Հայաստանի քաղաքացու՝ իրենց նկատմամբ ձեւավորված վերաբերմունքից։ Այդ վերաբերմունքը այսօր ո՛չ 2018 թվականի հույսերն են, ո՛չ էլ «թավշյա հեղափոխությունը», ո՛չ էլ նախկին կառավարության կողմից կատարված թալանը, ո՛չ էլ «թալանածը հետ կբերենք» խոստումը։ Այն պարզապես իրենց հեռացնելու՝ երկիրն իրենցից ազատագրելու մասին է։
Այս ամենի հետեւանքն անխուսափելի է։ Նրանք պետք է հեռանան։ Եթե հունիսի 7-ին չհեռանան, ստիպված կլինեն հեռանալ օգոստոսի 8-ին։ Եթե օգոստոսի 8-ին չհեռանան, ստիպված կլինեն հեռանալ սեպտեմբերի 1-ին, եւ այսպես շարունակ։ Այս պարզ տրամաբանությունը նրանցից թաքնված չէ, սակայն նրանք հրաժարվում են ընդունել այն։ Նրանք չեն կարող անել միայն մեկ բան՝ դեմոկրատական ընտրություններ անցկացնել, որոնցում ժողովրդի կամքը կլինի ֆիքսված, եւ հետո հրաժարվել իրենց պաշտոններից։ Նրանք չեն կարող հրահրել ներհասարակական ընդվզում եւ երկիրը մատնել քաոսի։
Այս ամենը ցույց է տալիս, որ նրանք դեռ չեն հասկացել իրենց «ժամանակն անցել է»։ Հուսանք, որ նրանց կառավարման ութ տարիների ընթացքում նրանք այս հիմնարար հասկացությունը կամենքով կընդունեն։
