Իրականում, ԱՄՆ սենատոր Մարկո Ռուբիոյի այցը Հարավային Կովկաս, և հատկապես Հայաստան, ոչ թե Հայաստանի ներքաղաքական օրակարգի կամ Նիկոլ Փաշինյանի իշխանություններին քաղաքական աջակցություն ցուցաբերելու նպատակով էր կազմակերպվել։ Այն ավելի խորքային և լայն աշխարհաքաղաքական նպատակներ ունի, որոնք կապված են ԱՄՆ-ի գլոբալ ռազմավարական շահերի հետ տարածաշրջանում։
Այցի հիմնական նպատակները, որոնք ակնհայտորեն հետևում են, բազմաթիվ են և ծավալուն։ Դրանք ներառում են ԱՄՆ ռազմավարական ներկայության արագ ամրագրումը տարածաշրջանում, TRIPP նախագծի (Trans-Caspian International Transit Route Project) քաղաքական և իրավական ամրապնդումը, կրիտիկական միներալների մատակարարման շղթաների վերահսկման ընդլայնումը, Հարավային Կովկասի ինտեգրումը արևմտյան աշխարհատնտեսական համակարգին՝ Իրանի և Ռուսաստանի շրջանցմամբ նոր միջանցքային ճարտարապետության ձևավորումը և, վերջապես, Չինաստանի «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» ռազմավարության սահմանափակումը։ Եվ միայն այս ամենի ավարտին՝ որպես երկրորդական նպատակ, նկատվում է Հայաստանի գործող իշխանությունների նկատմամբ որոշակի քաղաքական աջակցության ցուցադրում՝ ընտրություններից առաջ։
Այս հանգամանքը հստակ դրսևորվում է այցի ձևաչափով։ Եթե առաջնային նպատակը հենց քաղաքական «սատարումը» լիներ, ապա դժվար է պատկերացնել, որ ԱՄՆ պետքարտուղարը կսահմանափակվեր օդանավակայանային ձևաչափով հանդիպումներով և կգտնվեր Հայաստանում ընդամենը մոտ 40 րոպե՝ առանց լիարժեք պետական այցի արարողակարգի, խորքային քաղաքական շփումների և նույնիսկ վարչապետի հետ հանդիպման։ Սա ինքնին շատ խոսուն քաղաքական ազդակ է, որը ցույց է տալիս, որ Վաշինգտոնի համար այս փուլում առաջնայինը ոչ թե Հայաստանի ներքաղաքական ճակատագիրն է, այլ՝ տարածաշրջանային աշխարհատնտեսական և աշխարհաքաղաքական նոր ճարտարապետության արագ ամրագրումը։ Իսկ Հայաստանի իշխանությունները տվյալ գործընթացում դիտարկվում են որպես այդ ռազմավարության իրականացման ներկայիս գործառնական գործընկեր։
Այլ կերպ ասած, Հարավային Կովկասում այսօր ընթանում է շատ ավելի մեծ խաղ, քան սովորական նախընտրական քարոզչությունն է։ Տարածաշրջանը վեր է ածվում համաշխարհային ուժային բախման, աշխարհատնտեսական նոր միջանցքների, էներգետիկ վերահսկողության և գլոբալ վերադասավորումների կարևոր հանգույցի։ Եվ հենց այս պատմական ու չափազանց վտանգավոր փուլում մեր հայրենակիցները պետք է պատասխան տան ամենակարևոր հարցին․ արդյո՞ք Հայաստանի ներկայիս իշխանությունները և Նիկոլ Փաշինյանը ունակ են նման բարդ աշխարհաքաղաքական պայմաններում հմտորեն, սառնասրտորեն և պետական մտածողությամբ կառավարել երկրի ղեկը։ Արդյո՞ք նրանք կարող են պաշտպանել Հայաստանի շահը մի իրականության մեջ, որտեղ մեծ պետությունները պայքարում են ոչ թե հայտարարությունների, այլ միջանցքների, ռեսուրսների, ազդեցության գոտիների և ռազմավարական վերահսկողության համար։
Պետությունը չի կարող անվտանգ անցնել պատմական այսպիսի փոթորկի միջով՝ պատահական որոշումներով, իրավիճակային քաղաքականությամբ և արտաքին ուժերի օրակարգերին հարմարվելու տրամաբանությամբ։ Այս փուլում Հայաստանին անհրաժեշտ է ոչ թե հերթական քարոզչական կառավարումը, այլ պետական մտածողություն, փորձ, հաշվարկ և ազգային պատասխանատվություն։
Դավիթ Անանյան
«Միասնության թևեր» կուսակցության կառավարման խորհրդի անդամ, պատգամավորի թեկնածու
