Հայաստան-Ռուսաստան հարաբերությունների բարդությունը հաճախ դիտարկվում է զգացմունքային, այլ ոչ թե քաղաքագիտական հայացքով։ Սա խնդիր է, որը պետք է վերլուծել ռացիոնալ, քաղաքական հարթությունում՝ առանց ռուսասիրության կամ ռուսատյացության զգացմունքների ներգրավման։
Իմ կարծիքով, մեր ժողովրդի Ռուսաստանի մասին պատկերացումները հաճախ հեռու են իրականությունից։ Մի կողմից, ՌԴ-ն դիտարկվում է որպես գեղեցիկ կանանցով, հարուստ երկիր, մյուս կողմից՝ որպես փրկիչ, որը միշտ կգա մեր օգնությանը։ Երկու դեպքերն էլ սխալ են։ Ռուսաստանը ոչ թե խոպան է, ոչ էլ անսահմանափակ բարի փրկիչ։ Այն պետություն է, որն ունի իր շահերը, իր քաղաքականությունը և իր ռազմավարական նպատակները։
Հայաստանը պետք է հասկանա, որ Ռուսաստանը չի կարող լինել մեր միակ կողմնորոշման կենտրոնը։ Ռուսաստանը, որպես պետություն, ունի իր ներքին խնդիրները, իր ռազմավարական հաշվարկները և իր ռեսուրսները։ Եթե մենք ցանկանում ենք դառնալ իսկապես ինքնուրույն և ամուր պետություն, մենք պետք է հասկանանք, որ ՌԴ-ն կարող է ոչ միայն օգնել, այլև խոչընդոտել մեր զարգացմանը։
Օրինակ, Ռուսաստանը կարող է փակել Լարսի ճանապարհը, որը մեր երկրի տնտեսական կյանքի արյան համակարգն է։ Կարող է նաև հրահրել ՌԴ-ում ապրող մեր քաղաքացիներին՝ ստեղծելով ներքին քաղաքական լարվածություն։ Այսպիսով, Ռուսաստանը կարող է օգտագործել իր ազդեցությունը՝ մեր երկրի ներքին կայունությունը խաթարելու համար։
Այս ամենը չի նշանակում, որ պետք է հրաժարվենք ռուսական գործիքներից կամ դադարեցնենք ռուսական ապրանքների օգտագործումը։ Պատասխանը ոչ թե հրաժարումն է, այլ ռազմավարական դիվերսիֆիկացումը։ Մենք պետք է զարգացնենք հարաբերությունները ոչ միայն Ռուսաստանի, այլև Թուրքիայի, ԵՄ-ի, ԱՄՆ-ի և մյուս երկրների հետ։ Մենք պետք է դառնանք տնտեսական, քաղաքական և ռազմական առումով ինքնուրույն, որպեսզի կարողանանք պաշտպանել մեր ինքնիշխանությունը։
Հայաստանը պետք է հասկանա, որ ինքը պետություն է, որը պետք է պաշտպանել իր շահերը, և այդ պաշտպանությունը չի կարող կախված լինել միայն մեկ պետության վրա։ Մենք պետք է կառուցենք մեր ապագան՝ հիմնվելով ոչ թե անցյալի զգացմունքների, այլ ապագայի ռազմավարական հաշվարկների վրա։
